![Mô hình phần tử hữu hạn cơ cấu trục khuỷu thanh truyền động cơ](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiiB4Hzr5iK1ClVJm_kMv5LzZ2qgKaGdtHQ4P71-SO9_V6uKUwkQdseaRbc3fIiq7hv9MnfgIEg3GYMCIoKxUcuW1_su8PhyphenhypheneAO3TGp9fS-tOnGg8C4R35FHUWCRhzvW06qA226Aw-ldZhp/s1600/%25D0%25A1%25D1%2582%25D1%2580%25D0%25B0%25D0%25BD%25D0%25B8%25D1%2586%25D1%258B+%25D0%25B8%25D0%25B7+04+cong+nghiep+gang+thep+vn+-+Nozomu+Kawabata.jpg)
Công nghiệp gang thép Việt Nam, Nozomu Kawabata, PDF, 36 trang, 1 MB
NỘI DUNG:
Công nghiệp gang thép Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Vai trò của các doanh nghiệp tư nhân dần mở rộng, những dự án đầu tư vốn nước ngoài với quy mô lớn hơn đã và đang tập trung vào ngành công nghiệp này. Các doanh nghiệp nhà nước đang mất dần đặc quyền đặc lợi và rơi vào tình thế phải tìm ra cách thức tồn tại độc lập với Nhà nước. Giai đoạn phát triển mới này đòi hỏi những tiếp cận mới như tăng cường cạnh tranh, sắp xếp lại cơ chế thu mua kim loại phế liệu song song với bảo vệ môi trường, quản lý quá trình tự do hóa thương mại, đánh giá các dự án vốn đầu tư nước ngoài và tăng cường vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp. Từ khóa: Việt Nam, công nghiệp gang thép, dòng nguyên liệu, phân công lao động theo cấp bậc, doanh nghiệp nhà nước, chuyển đổi chính sách, năng lực của chính phủ, thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, bảo vệ môi trường, hiệp định đối tác kinh tế song phương Nhật Bản - Việt Nam (Japan-Việt Nam EPA), hiệp hội doanh nghiệp. 2 Giới thiệu chung 1. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu này sẽ làm sáng rõ thực tế là ngành công nghiệp gang thép Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới và sự đổi mới trong chính sách để phù hợp cho giai đoạn mới này là rất cần thiết. Nghiên cứu cũng đề xuất những định hướng trong đổi mới chính sách. Sau phần giới thiệu chung, các vấn đề của ngành công nghiệp sẽ được đưa ra bàn luận cùng với những đóng góp và hạn chế của những nghiên cứu trước đây. Sau đó, phần thứ nhất sẽ khái quát cơ cấu kinh doanh và sản xuất của công nghiệp gang thép Việt Nam. Phần thứ hai miêu tả những đặc trưng của các dự án đầu tư quy mô lớn trong ngành thép với nguồn đầu tư nước ngoài. Phần thứ ba phân tích những vấn đề chính sách liên quan đến ngành công nghiệp này. Phần cuối kết luận chung cho toàn bộ nghiên cứu. 2. Chính sách "Mở Cửa", Sự chuyển dịch sang nền kinh tế thị trường và sự phát triển của ngành công nghiệp thép Việc phát triển ngành công nghiệp thép ở các nước đang phát triển là một công việc không dễ dàng. Thúc đẩy ngành công nghiệp thép nội địa buộc một quốc gia phải đối mặt với các vấn đề như thị trường nội địa hạn hẹp, khó khăn về tài chính, cơ sở hạ tầng yếu kém và sự thiếu hụt đội ngũ quản lí, kỹ sư và chuyên gia kỹ thuật với những kỹ năng chuyên môn cần thiết. Hơn nữa, các nước đang phát triển ngày nay buộc phải công nghiệp hóa trong điều kiện hội nhập với kinh tế thế giới ngay từ giai đoạn đầu của quá trình phát triển kinh tế (theo Ohno (2000); Kimura (2003)). Ví dụ như, bằng việc gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) và kí kết các hiệp định thương mại tự do (FTA) hay các hiệp định đối tác kinh tế song phương (EPA), càng nhiều quốc gia phải thực hiện tự do hóa thương mại đối với hành hóa dịch vụ cũng như đầu tư ngay ở giai đoạn đầu của tiến trình phát triển. Đây chính là những khó khăn cản trở những nước đang phát triển này áp dụng chính sách truyền thống bảo hộ những ngành công nghiệp non trẻ, chính sách giúp các ngành công nghiệp trong nước còn non trẻ có thêm thời gian để phát triển và lớn mạnh hơn. Các ngành công nghiệp Việt Nam phần lớn đều đang phải đối mặt với khó khăn này (theo Ishikawa, 2006, chương 6). Tương lai của ngành công nghiệp thép nói riêng cũng không có nhiều sáng sủa dưới áp lực của tự do hóa và hội nhập quốc tế. Thực tế, từ sau chính sách Đổi mới trong vòng 20 năm trở lại đây, Việt Nam đã và đang mở rộng quan hệ với thế giới. Việt Nam đã thực hiện cắt giảm thuế mậu dịch khu vực theo khung AFTA (khối mậu dịch tự do ASEAN) từ năm 2006 và gia nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO năm 2007. Với nghiên cứu về tương lai của ngành công nghiệp thép Việt Nam, sự tự do hóa kinh tế ở Việt Nam được 3 xem như một cơ sở nghiên cứu cần thiết. Thêm vào đó, Việt Nam đang hướng tới đổi mới nền kinh tế theo hướng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, do vậy sự đổi mới trong các doanh nghiệp nhà nước cùng với những thay đổi về chính sách công nghiệp cho các doanh nghiệp này cũng sẽ là kim chỉ nam hành động cho ngành công nghiệp thép cũng như cho toàn bộ nền kinh tế. Sự đổi mới này sẽ theo hướng như thế nào trong trường hợp của ngành công nghiệp thép cũng là một nội dung được đề cập trong nghiên cứu này. 3. Đóng góp và hạn chế của những nghiên cứu trước đây Gần đây công nghiệp thép của Việt Nam mới được nghiên cứu trên lĩnh vực kinh tế ở cả những nghiên cứu tiếng Anh cũng như tiếng Nhật. Năm 2001, Tổ chức hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) và Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam đã công bố những báo cáo trong dự án "Nghiên cứu về chính sách phát triển kinh tế cho chuyển đổi kinh tế theo hướng kinh tế thị trường ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam", hay còn gọi tắt là "Dự án Ishikawa", trong đó nêu lên những phân tích tích cực nhất cho đến thời điểm đó (trích Fukui, Aiba và Hashimoto (2001); Ohno (2001) và Kawabata (2001)). Sau đó là hợp tác nghiên cứu giữa JICA và Trường đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) (trích Hoàng Đức Thân và các cộng sự (chủ biên 2002, 2003) và Kawabata (2003)). Những nghiên cứu này chỉ ra những giá trị nhất định của việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và sự cần thiết phải nhập khẩu công nghệ của nước ngoài. Tuy nhiên, những nghiên cứu trên cũng nhận định rằng tổng công ty Thép Việt Nam (VSC), một tổng công ty của Nhà nước, sẽ có vai trò chủ lực trong sự phát triển của công nghiệp này.1 Con đường đến sự tự do hóa được vạch ra khá rõ ràng nhưng những nghiên cứu này đều nhấn mạnh đến sự cần thiết của chính sách bảo hộ theo từng giai đoạn nhất định nhằm khuyến khích cải cách công nghiệp. Sau này, căn cứ trên thực tế về sự chậm chễ của những dự án doanh nghiệp nhà nước, sự đổi mới trong khối doanh nghiệp tư nhân và sự gia tăng tự do hóa thương mại, Kawabata (2005) cho rằng các doanh nghiệp nhà nước sẽ đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn phát triển khởi đầu, nhưng vai trò đó ở những giai đoạn kế tiếp sẽ thuộc về doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nước ngoài. Hơn nữa, với nhóm các sản phẩm thép cây, sự cần thiết trong cạnh tranh công bằng được nhấn mạnh; với nhóm các sản phẩm thép tấm, đầu tư trực tiếp nước ngoài là yếu tố chính được nêu ra.2 1 Tổng công ty thép Việt Nam-VSC được thành lập năm 1994 trong tổng số 18 tổng công ty do Nhà nước sở hữu theo Quyết định 91 của Chủ tịch nước. Tổng công ty này trực thuộc sự quản lý của Thủ tướng chính phủ. 2 Ishikawa (2006) chỉ ra rằng sự hợp lí trên cơ sở lý thuyết của nghiên cứu về chính sách công nghiệp đã chuyển từ chủ nghĩa bảo hộ công nghiệp non trẻ theo dự án Ishikawa sang sự can thiệp vào thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài theo dự án hợp tác nghiên cứu NEU-JICA. Trong trường hợp ngành công nghiệp thép, nói chính xác là một sự chuyển đổi từ việc thừa nhận VSC như là một yếu tố chủ chốt sang việc không thừa nhận vai trò chính yếu của VSC, mà tùy theo tình hình để các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nước ngoài tham gia vào ngành công nghiệp này. Điều này không có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn chính sách bảo hộ và thay thế nó bằng chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài; thay vào đó là sự nhấn mạnh việc chuyển đổi giữa hai chính sách này để phù hợp với thay đổi của thực tế ngành công nghiệp. Hơn nữa, sự chuyển đổi này được đề cập nhiều hơn từ nghiên cứu năm 2003 đến nghiên cứu năm 4 Mặc dù định hướng về chính sách chung đã được nêu trong nghiên cứu năm 2005 của Kawabata nhưng những thay đổi đáng chú ý trong cấu trúc ngành công nghiệp và những chính sách cụ thể chưa được đề cập đến. Do vậy mục đích của nghiên cứu lần này là khai thác và bình luận về những vấn đề nêu trên. I. Thay đổi trong cấu trúc sản xuất và ngoại thương của ngành công nghiệp thép Việt Nam 1. Cấu trúc sản xuất và những nhân tố chính Bảng 1 nêu lên mối quan hệ giữa cung và cầu về các sản phẩm thép của Việt Nam. Nhu cầu về các sản phẩm thép cán tăng khoảng 1,9 lần từ năm 2000 đến năm 2005. Mặc dù cầu tăng nhanh như vậy nhưng mức cầu này vẫn thấp hơn nhiều so với các quốc gia công nghiệp hóa khác trong khu vực Đông Á. Sản xuất nội địa cũng tăng khoảng 2,1 lần, song, hơn 40% sản phẩm được tiêu thụ là hàng nhập khẩu. Ngoài ra, mặc dù không được thể hiện trên bảng 1 nhưng sẽ được đề cập sau này, đó là một lượng lớn phôi thép, được xem như bán thành phẩm, đang được nhập khẩu từ nước ngoài. Bảng 1: Cung và cầu về các sản phẩm thép ở Việt Nam Năm 2000 2001 2002 2003 2004 2005 Tăng trưởng từ 2000 đến 2005 (số lần) 2005 (Nhật Bản) 2005 (Hàn Quốc) 2005 (Thái Lan) Sản xuất nội địa (thép cuộn nóng) 1589 1900 2123 2389 2764 3264 2,1 101188 49374 9409 Nhập khẩu (thép thành phẩm) 1402 1868 2418 2655 2602 2417 1,7 4522 13600 6668 Xuất khẩu (thép thành phẩm) 11 0 52 14 55 151 13,7 27584 15282 1935 Tiêu dùng thực tế 2980 3768 4489 5030 5312 5529 1,9 78126 47692 14143 Nhập khẩu/Tiêu dùng 47,0 % 49,6 % 53,9 % 52,8 % 49.0 % 43,7 % 5,8 % 28,5 % 47,1 % Chú thích: Do làm tròn số liệu, tiêu dùng thực tế đôi khi không đúng bằng [(sản xuất + nhập khẩu) – xuất khẩu]. Các con số trong bảng cũng không đúng bằng số liệu thống kê của Viện Gang thép quốc tế (IISI) Nguồn: Viện Gang thép Đông nam Á (SEAISI) (2006b) Sơ đồ 1 miêu tả cấu trúc sản xuất của ngành công nghiệp thép Việt Nam năm 2005 theo dòng nguyên liệu, dựa trên một số danh mục phân loại sản phẩm chính. Nửa trên của sơ đồ là nhóm các sản phẩm thép cây. Năng lực cán các sản phẩm dài của Việt Nam 2005 của Kawabata. 5 năm 2005 là 6 triệu tấn (theo Hiệp hội thép Việt Nam VSA, 2007)3, lớn hơn nhu cầu trong nước (năng lực sản xuất được tính theo năm, trừ một vài trường hợp đặc biệt). Tuy thế, năng lực chế tạo thép vẫn thấp và hơn nửa nhu cầu về phôi thép phải dựa vào nhập khẩu. Hình 1: Dòng nguyên liệu-sản phẩm của ngành công nghiệp gang thép Việt Nam theo danh mục phân loại sản phẩm (2005) Sản xuất gang Thép cuộn dài Các sản phẩm dài công nghệ lò cao 202 Sản xuất tại các Phôi thép dây chuyền cuộn Sản xuất tại các trên thị trường 3506 nhà máy đúc liên tục bằng lò điện hồ quang (EAF) 3264 Kim loại vụn nội địa 433 875 Xuất khẩu các sản phẩm thép cây 150 Kim loại vụn nhập khẩu 260 Phôi thép nhập khẩu 2158 Sản phẩm thép cây nhập khẩu 504 Các sản phẩm dẹt Các sản phẩm Nhập khẩu 2,958 Các loại ống dẫn (Theo thống kê của SEAISI, sản xuất nội địa thép tấm và ống trên thị trường 2,958 các sản phẩm thép tấm cuộn nóng là 1,367; các sản phẩm cuộn lạnhi và đã xử lý bề mặt là 857 và các sản phẩm thép ống là 25. Theo phân loại đó, tổng số là 2,250) 450 Thép cuộn nguội sản xuất Thép mạ và tráng nội địa sản xuất nội địa 80 Xuất khẩu các sản phẩm thép tấm và ống 19 450 Đơn vi: 1000 tấn Nguồn: Tác giả tổng hợp từ số liệu của SEAISI (2006a, 2006b) Gần đây, một xu hướng nổi lên trong đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất thép bao gồm cả lò hồ quang điện EAF và lò cán liên hoàn. Năng lực chế tạo thép đã tăng từ mức dưới 1 triệu tấn năm 2004 lên đến 2 triệu tấn vào năm 2006 (VSA, 2007). Nhưng trong dài hạn thì việc thu mua phôi thép sẽ chuyển thành những khó khăn trong việc thu mua phế liệu để sản xuất phôi thép. 3 Hiệp hội thép Việt Nam-VSA được thành lập năm 2002 là một hiệp hội doanh nghiệp bao gồm tổng công ty thép Việt Nam cùng các công ty con trực thuộc VSC, các công ty tư nhân và công ty nước ngoài. Các hiệp hội doanh nghiệp ở Việt Nam chịu sự quản lý của các cơ quan đại diện chính phủ theo luật định, nhưng thực tế lại muôn màu muôn vẻ (Fujita, 2004). 6 Phần nửa dưới hình 1 dành cho nhóm sản phẩm thép tấm và thép ống. Năng lực cán của nhóm này thấp hơn nhóm sản phẩm thép cây. Máy cán cuộn nguội đầu tiên được vận hành vào năm 2005 chỉ với công suất 40 nghìn tấn. Ở Việt Nam chưa có máy cán nóng. Sự thiếu cân bằng trong các công đoạn sản xuất đã tồn tại từ cuối những năm 1990, nhưng sự kết hợp của các nhà sản xuất trong từng khâu sản xuất gần đây đã có những thay đổi rõ nét. Tổng công ty thép-VSC và các công ty thành viên đã từng giữ vai trò dẫn đầu trong sự phát triển ngành công nghiệp này trong thập niên 1990. Phạm vi quyền hạn của VSC trong sản xuất và thị trường sắt thép được quy định tại GC91. Các công ty thành viên của VSC bao gồm các nhà sản xuất thép quy mô nhỏ liên kết với nhau, nhà sản xuất thép bằng lò điện hồ quang, các nhà máy cán thép, các công ty phân phối và các công ty nghiên cứu phát triển. Tổng công ty thép Việt Nam cũng thực hiện liên doanh liên kết với các doanh nghiệp nước ngoài trong sản xuất thép cuộn, xử lý bề mặt và chế biến thứ cấp. Kế hoạch phát triển tổng thể do tổng công ty VSC đề xuất đã được Chính phủ thông qua từ tháng 9 năm 2001. Mục đích của chương trình này là phát triển toàn ngành thép với vai trò đầu đàn thuộc về VSC.4 VSC vẫn đóng vai trò lớn trong ngành công nghiệp, và điều đặc biệt đáng chú ý là nhiều nhà máy được xây mới dựa theo bản kế hoạch tổng thể này. Một trong những nhà máy sản xuất thép mới là Nhà máy thép Phú Mỹ, được thành lập và thuộc sở hữu của Công ty Thép Miền Nam (SSC), một trong những công ty thành viên của Tổng công ty thép Việt Nam. Chính thức đi vào hoạt động từ năm 2006, nhà máy thép Phú Mỹ là một trong những nhà máy cán bằng lò hồ quang điện hiện đại nhất Việt Nam, với công suất 70 tấn một lần nạp nguyên liệu, của nhà cung cấp Danieli, Italia. Nhà máy này có khả năng sản xuất 500 ngàn tấn thép thô mỗi năm và khả năng cán 400 ngàn tấn sản phẩm thép cây.5 Một nhà máy mới là công ty thép tấm Phú Mỹ (PFS), được VSC thành lập để vận hành nhà máy cán nguội đầu tiên ở Việt Nam. Nhà máy này đã được xây dựng từ năm 2005, với một dây chuyền tẩy rửa, hai dây chuyền cán nguội đảo chiều (trong đó một dây chuyền cán lá nắn) và một phân xưởng lò ủ. Công suất nhà máy lên đến 400 ngàn tấn/năm. Ban đầu nhà máy được xây dựng chỉ với một dây chuyền cán nguội kèm chức năng tôi luyện với công suất 205 ngàn tấn (JICA, 2000), nhưng với việc đầu tư thêm một dây chuyền cán nguội, nhà máy đã đưa công suất đạt 400 ngàn tấn.6 Những nhà máy hiện đại như vậy rất có ý nghĩa đối với ngành công nghiệp thép Việt Nam, góp 4 Cơ cấu tổ chức của Tổng công ty thép Việt Nam - VSC và chi tiết quá trình phát triển chương trình hành động có thể tham khảo thêm tại chương 5 trong nghiên cứu của Kawabata (2005). 5 Ban đầu, công suất cán được công bố là 300.000 tấn/năm, nhưng theo trang tin Danieli, công suất này có thể là 400.000 tấn. (http://www.danielicorp.com/Danieli_Morgardshammar/Danieli_Morgard_News/danielimorgardshammarnews.htm; cập nhật 1/3/2007) 6 Thông tin này được xác định lại trong những lần phỏng vấn với các nhà quản lý của công ty thép Phú Mỹ và tại lần tham quan nhà máy ngày 13/6/2006. Về công ty Phú Mỹ, các nguồn tin đưa ra các con số khác nhau về công suất. Điều này có thể do chính sự thay đổi trong đầu tư đó. 7 phần giảm nhập khẩu phôi thép và thép tấm cán nguội. Điều này cũng có ý nghĩa lớn đối với VSC không chỉ trong việc nâng cao thành tích tập đoàn thông qua việc quản lí những nhà máy mới mà còn chứng thực năng lực quản lí trước các tổ chức kinh tế trong và ngoài nước thông qua những thành công đạt được ở những nhà máy này. Như đã nói ở trên, việc những doanh nghiệp vừa và nhỏ thành lập những dây chuyền sản xuất mới là một điều đáng chú ý trong công nghiệp thép ở Việt Nam. Tuy nhiên, cùng lúc đó, bức tranh toàn cảnh của ngành công nghiệp cũng xuất hiện những thay đổi lớn. Cho đến khoảng năm 2000, hầu hết các doanh nghiệp thép ở Việt Nam chỉ đơn thuần là những nhà sản xuất mang tính thời vụ, sản xuất những sản phẩm không nhất quán bằng những dây chuyền không thích ứng. Thêm vào đó, chỉ có duy nhất một nhà sản xuất thép nước ngoài. Tuy nhiên, năm 2007 này, ngoài những doanh nghiệp thuộc tổng công ty thép Việt Nam-VSC còn hai nhóm doanh nghiệp khác hiện đại hơn. Một nhóm là các doanh nghiệp tư nhân và nhóm kia là các doanh nghiệp nước ngoài không có liên quan trực tiếp với tổng công ty thép. Trong lĩnh vực kinh doanh những sản phẩm thép cây, hơn mười doanh nghiệp đang thành lập là những doanh nghiệp 100% vốn tư nhân hoặc vốn đầu tư nước ngoài, và những doanh nghiệp này chiếm 40% năng lực sản xuất của toàn ngành vào năm 2004 (theo Kawabata (2005), trang 180-181). Trong lĩnh vực chế biến thép, một vài doanh nghiệp tư nhân như Công ty thép Hòa Phát được thành lập, và những doanh nghiệp này đảm nhận được khoảng 30% năng lực sản xuất bằng lò điện hồ quang trong năm 2006 (theo tính toán của tác giả dựa trên thông tin từ VSA, 2007) Trong lĩnh vực thép tấm, vốn đầu tư nước ngoài cũng như từ các doanh nghiệp tư nhân cũng tăng trong nhóm mạ nóng, mạ màu và cán nguội. Lotus Steel (thuộc Tập đoàn Hoa Sen) đã hoàn thành việc xây dựng dây chuyền cán nguội công suất 180 nghìn tấn vào tháng 4 năm 2007. Sun Steel (thuộc tập đoàn Sunco) hiện đang xây dựng một dây chuyền cán nguội với công suất 200 nghìn tấn. Cả hai dây chuyền này sẽ chủ yếu sản xuất thép tấm cán nguội làm nguyên liệu chủ yếu cho sản xuất thép tấm mạ nóng (gọi tắt là thép tấm GI).7 Tóm lại, trong khi tổng công ty thép Việt Nam vẫn tồn tại thì nhà sản xuất nước ngoài và tư nhân ngoài mạng lưới quan hệ với tổng công ty dần dần đa dạng hóa. Tổng công ty thép sẽ xây dựng hai dây chuyền cán lò điền hồ quang theo chương trình hành động, nhưng vẫn còn những tranh luận xung quanh việc một doanh nghiệp nhà nước nên hay không nên đầu tư thêm vào một lĩnh vực cạnh tranh cao như vậy. Cùng lúc đó, vấn đề tài chính thích hợp cho những dự án tương lai đối với các sản phẩm thép tấm 7 Trong trường hợp của tập đoàn Hoa Sen, tất cả các sản phẩm của dây chuyền cán cuộn nguội đều là nguyên liệu cho gia công thép GI. Thông tin được xác nhận trong phỏng vấn tại tập đoàn Hoa Sen ngày 5/5/2005. Có thể tham khảo thêm thông tin về việc khởi động dây chuyền cán nguội tại trang web của công ty (http://www.lotussteel.com/en/lotus_steel_en.asp?menu=en_job_opportunity&uid=150; truy cập 5/6/2007). Mặc dù GI là viết tắt của "galvanized iron" (gang mạ), thực chất là thép tấm. Tên gọi GI có lí do mang tính lịch sử. 8 và các khâu sản xuất thượng nguồn đều rất khó khăn cho cả tổng công ty thép Việt Nam và những doanh nghiệp tư nhân khác do đòi hỏi về số vốn đầu tư lớn và kỹ thuật tiên tiến. Xây dựng những dây chuyền cán nguội quy mô nhỏ cho công ty thép tấm Phú Mỹ không dựa vào đối tác bên ngoài khiến VSC rơi vào một thời kỳ khó khăn tài chính khoảng 120-130 triệu đô la Mỹ, kèm theo hai năm chậm trễ trong khâu xây dựng (theo Kawabata (2005), trang 204-205). Về điểm này, những dự án đầu tư của các doanh nghiệp tư nhân chỉ giới hạn trong các dây chuyền cán lò hồ quang điện, cán nguội quy mô nhỏ và mạ nóng quy mô nhỏ. Quy mô đầu tư của mỗi dự án khoảng 100 triệu đô la Mỹ. Sẽ là những thách thức lớn cho cả tổng công ty thép và các doanh nghiệp tư nhân trong việc đảm bảo tài chính cho những dự án xây dựng đòi hỏi vốn đầu tư trên 300 triệu đô la Mỹ như các dây chuyền cán nguội liên hoàn hay những dây chuyền cán nóng. Đây chính là thực tế khác biệt so với công nghiệp thép ở Indonesia, Thái Lan và Malaysia, nơi mà các doanh nghiệp nhà nước và các tập đoàn địa phương đầu tư hết sức rộng mở. Dễ nhận thấy rằng thu hút vốn nước ngoài là thiết yếu với các dự án quy mô lớn của công nghiệp thép Việt Nam. Thêm vào đó, để có thể trang bị thêm kỹ thuật sản xuất còn đang trong giai đoạn phát triển của Việt Nam, chuyển giao công nghệ và những kỹ năng quản lý của các doanh nghiệp nước ngoài cũng là một điều cần thiết. Những dự án thép lớn của các doanh nghiệp nước ngoài, được đề cập đến thêm ở phần sau, sẽ là những đóng góp quan trọng cho sự phát triển công nghiệp thép Việt Nam. 2. Cấu trúc thương mại Bảng 2 cho biết thông tin về nhập khẩu thép vào Việt Nam dựa trên phân loại về nước xuất khẩu và mặt hàng. Số liệu thống kê chính thức của ngành thép Việt Nam không có, số liệu thống kê hải quan lại khó có thể lấy được ở phạm vi ngoài Việt Nam. Do vậy, bảng 2 được lập dựa trên những số liệu thống kê từ phía các nhà xuất khẩu, mặc dù còn thiếu tính đồng nhất nhưng cũng phần nào phác họa được xu hướng nhập khẩu. 9 Bảng 2: Nhập khẩu thép vào Việt Nam xếp theo các nước xuất khẩu (2005) Đơn vị: 1000 tấn Nhật Bản Hàn Quốc Tổng nhập khẩu Gang * * * 14 1 0 0 148 Hợp kim chứa sắt * * * 7 0 0 0 Thỏi và bán thành phẩm 178 41 14 925 39 437 91 2158 Các sản phẩm dài 60 65 42 157 12 25 0 504 Thép tấm dày trung bình(phi hợp kim) 71 34 21 150 * 186 22 638 Thép tấm và dải cán nóng (phi hợp kim) 177 16 72 191 112 27 56 729 Thép tấm và dải cán nguội (phi hợp kim) 205 45 138 249 16 4 25 704 Thép tấm mạ 41 11 11 5 1 0 0 50 Thép mạ thiếc và thép mạ crom Các loại thép đã xử li bề mặt khác 4 2 * 1 0 6 11 33 1 17 0 0 0 104 Tấm thép điện 8 2 8 * 0 4 0 0 Thép tấm hợp kim 26 13 27 38 6 0 2 N.A. Thép ống đúc 19 8 1 13 * 3 5 68 Thép ống hàn 13 29 15 14 1 0 0 25 Thép dây, ống đúc và sản phẩm phụ 4 6 17 61 13 1 0 73 Tổng số 818 286 402 1824 219 688 201 5201 Chú thích: Các số liệu được lấy từ các nước xuất khẩu Dấu * có nghĩa là nhỏ hơn 1 do làm tròn số. Các sản phẩm không có chú thích hợp kim hoặc phi hợp kim có nghĩa là tất cả các loại thép. Nguồn: Tác giả sử dụng các số liệu do Hiệp hội Gang thép Nhật Bản (JISF) tổng hợp từ thống kê hải quan của mỗi nước.Tổng nhập khẩu được lấy từ SEAISI (2006b), tr.71, tổng nhập khẩu của các sản phẩm dài lấy từ SEAISI (2006a) tr.V5 Đối tác xuất khẩu lớn nhất là Trung Quốc, sau đó đến và Liên bang Nga. Bán thành phẩm (phôi thép) được nhập khẩu nhiều hơn những sản phẩm khác, chủ yếu từ Trung Quốc và Nga, một phần từ Nhật Bản. Các sản phẩm thép cây phần lớn được nhập khẩu từ Trung Quốc, thép lá từ Nga và Trung Quốc, thép tấm và dải cán nóng từ Trung Quốc, Nhật Bản và Thái Lan, thép tấm và dải cán nguội từ Trung Quốc, Nhật Bản và Đài Loan. Phần lớn nhập khẩu từ Trung Quốc và Nga là phôi thép trong khi nhập khẩu từ Nhật Bản tập trung vào nhóm thép cán tấm và lá. Nhiều loại thép tấm đã được xử lý bề mặt hoặc thép ống liền thuộc nhóm các sản phẩm thép cao cấp chỉ nhập vào Việt Nam với số lượng nhỏ. Trong đó, thép tấm mạ chủ yếu nhập khẩu từ Nhật Bản, còn các loại sản phẩm khác được nhập một cách dàn trải từ các nhà cung cấp như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan và Đài Loan. Bảng 3 thống kê đơn giá của những sản phẩm nhập khẩu trên 10.000 tấn, dựa trên phân loại về sản phẩm và nước xuất khẩu. Đơn giá xuất khẩu các sản phẩm của Đài Loan tương đối cao. Điều này phản ánh chắc chắn rằng các sản phẩm nhập từ Đài Loan là các sản phẩm cao cấp. Tuy hiên, do đơn giá của phôi thép cũng khá cao nên cũng có thể tính đến các yếu tố ảnh hưởng khác như tỷ giá hối đoái. Tương quan so sánh, đơn giá xuất khẩu của Liên BangNga và Ukraina thấp hơn, tiếp đến là của Trung Quốc. Trừ nhóm sản phẩm thép tấm dày và trung bình, có thể suy luận rằng những sản phẩm nhập từ Trung Quốc là sản phẩm thứ cấp. 10 Đài Loan Trung Quốc Thái Lan LB Nga Ucraina Bảng 3: Đơn giá nhập khẩu thép vào Việt Nam theo nước xuất khẩu (2005) Đơn vị: đô la Mỹ/tấn Nhật Bản Hàn Quốc Đài Loan Trung Quốc Thái Lan LB Nga Ucraina Gang 312 Hợp kim chứa sắt Thỏi và bán thành phẩm 365 378 413 344 334 322 310 Các sản phẩm dài 649 663 700 493 710 393 Thép tấm dày trung bình(phi hợp kim) 461 658 514 575 456 422 Thép tấm và lá cán nóng (phi hợp kim) 506 480 424 451 426 389 354 Thép tấm và lá cán nguội (phi hợp kim) 698 586 616 532 672 469 Thép tấm mạ 592 754 617 Thép mạ thiếc và thép mạ crom Các loại thép đã xử li bề mặt khác 994 848 927 Tấm thép điện Thép tấm hợp kim 1323 1862 1859 1140 Thép ống đúc 1088 884 Thép ống hàn 838 720 1074 727 Thép dây, ống đúc và sản phẩm phụ 1251 692 1658 Tổng số 617 691 734 451 613 368 363 Chú thích: Sản phẩm nhập khẩu trên 10.000 tấn được làm tròn số. Các số liệu được lấy từ các nước xuất khẩu Các sản phẩm không có chú thích hợp kim hoặc phi hợp kim có nghĩa là tất cả các loại thép Nguồn: Tác giả sử dụng các số liệu do Hiệp hội Gang thép Nhật Bản (JISF) tổng hợp từ thống kê hải quan của mỗi nước Bảng 4 Đơn giá xuất khẩu thép sang Việt Nhật Nam Bản so (2005) với đơn giá xuất khẩu thép trung bình của Tỷ lệ cơ hữu của mỗi loại sản phẩm so với tổng xuất khẩu thép của Nhật Bản Tỷ lệ cơ hữu của mỗi loại sản phẩm so với tổng xuất khẩu thép của Nhật Bản vào Việt Nam Đơn giá trung bình mỗi tấn thép (Từ Nhật Bản sang tất cả các thị trường) (A) Đơn giá trung bình mỗi tấn thép (Từ Nhật Bản sang Việt Nam) (B) B/A Tổng lượng thép 100.0% 100.0% 909 617 67.9% Thép ống đúc 4.3% 2.3% 2035 1088 53.5% Thép tấm hợp kim 7.0% 3.2% 1530 1323 86.5% Thép ống hàn 5.6% 1.6% 995 838 84.2% Thép mạ 13.7% 5.1% 770 592 76.9% Thép tấm và lá cán nguội (phi hợp kim) 10.0% 25.0% 758 698 92.1% Thép tấm dày và trung bình (phi hợp kim) 8.6% 8.7% 732 461 63.0% Thép tấm và lá cán nóng (phi hợp kim) 17.9% 21.6% 574 506 88.2% Thỏi và bán thành phẩm 12.5% 21.7% 389 365 93.8% Chú thích: Đơn giá tình theo đô la Mỹ (USD). Các sản phẩm không có chú thích hợp kim hoặc phi hợp kim có nghĩa là tất cả các loại thép Nguồn: Như bảng 3 So với các nước khác, đơn giá nhập khẩu thép tấm cán nóng và cán nguội của Nhật Bản là cao nhưng giá của các sản phẩm khác thì không nhất thiết là như vậy. Để làm rõ điều này, bảng 4 so sánh đơn giá của các sản phẩm xuất khẩu từ Nhật Bản sang các nước khác và sang Việt Nam. Đơn giá xuất khẩu thép sang Việt Nam là 617 đô la Mỹ trong khi đơn giá này so với các thị trường khác là 909 đô la Mỹ. Thực tế là đơn giá xuất khẩu thép sang Việt Nam thấp hơn nhiều, hay đúng ra là thấp nhất 11 trong số đơn giá xuất sang các thị trường chủ yếu khác.8 Có thể giải thích điều này theo hai điểm chính: thứ nhất, thị phần xuất khẩu sang Việt Nam chủ yếu là những sản phẩm không đắt tiền như bán sản phẩm (phôi thép); thứ hai, ngay cả khi so sánh đơn giá xuất khẩu trong cùng một nhóm sản phẩm, đơn giá xuất sang Việt Nam vẫn thấp hơn những nước khác. Thực chất, Việt Nam là thị trường xuất khẩu những sản phẩm thép thứ cấp của Nhật Bản so với các thị trường khác. Việt Nam chỉ nhập khẩu từ Nhật Bản, một nước chuyên sản xuất các sản phẩm thép cao cấp, các sản phẩm thép thứ cấp và trung bình. Hơn nữa, mức nhập khẩu loại này từ Liên bang Nga, Ukraina và Trung Quốc lại thấp hơn từ Nhật Bản. Do vậy có thể suy ra rằng ở Việt Nam thị trường thép cao cấp còn rất nhỏ hẹp. Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là sự khác biệt trong đơn giá xuất khẩu sang Việt Nam và sang các nước khác ngay trong nhóm các sản phẩm thép tấm. Đơn giá của thép tấm và lá cán nóng (chủ yếu là cuộn cán nóng) và thép tấm cán nguội xuất sang Việt Nam xấp xỉ đơn giá xuất sang các nước khác, trong khi giá của thép tấm và thép mạ lại thấp hơn nhiều. Điều này có thể do nhu cầu về thép cán nóng và cán nguội cao cấp cho sản xuất các sản phẩm cơ khí bao gồm cả xe máy, và nhu cầu cho các sản phẩm cao cấp khác như thép tấm dày cho đóng tàu và thép tấm mạ cho sản xuất ô tô vẫn còn thấp. Sự khác biệt trong nhu cầu về thép cũng phần nào liên quan đến cấu trúc các ngành công nghiệp chế tạo của Việt Nam. 3. Phân công lao động trong thị trường thép tấm và thép lá Để hiểu được thực tế cạnh tranh giữa thép nội địa và thép nhập khẩu, nếu chỉ phân tích trên sản xuất và kinh doanh dựa trên phân loại sản phẩm và nhà xuất khẩu thôi chưa đủ, bởi lẽ ngay trong một nhóm sản phẩm đã bao gồm nhiều chủng loại và những ứng dụng khác nhau. Phần này chú trọng đến thép tấm và thép lá, những nhóm sản phẩm có sản xuất thay thế nhập khẩu. Bằng phương pháp phân tích dòng nguyên liệu của thép tấm và thép lá dựa trên phân loại theo ứng dụng, phân loại nhóm sản phẩm và chủng loại, mục đích của phần này là vạch rõ những thành quả cũng như hạn chế của hình thức sản xuất thay thế nhập khẩu.9 Chúng ta sẽ gọi phân đoạn thị trường dành cho thép tấm và thép lá tương đối cao cấp là phân đoạn I, và thị trường dành cho thép tấm và thép lá thấp cấp hơn là phân đoạn II. Phân đoạn thị trường I ở Việt Nam bao gồm các sản phẩm thép tấm cung cấp cho các doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm xuất khẩu hoặc cho thị trường nội địa nhưng đòi hỏi chất lượng ngang hàng với sản phẩm của các nước công nghiệp khác. Cụ thể bao gồm thép cho sản xuất ô tô (thép tấm mạ, thép tấm cán nguội và thép tấm cán nóng giãn nở cao dành cho công nghiệp ô tô), sản xuất xe máy (thép tấm cuộn nguội), đồ 8 Theo tính toán của tác giả từ tài liệu của JISF (2006), trang 176-179. 9 Kawabata đã nghiên cứu về thị trường thép tấm và thép cán cuat Thái Lan trong cùng thời lỳ này (2005). 12 điện gia dụng (thép tấm đã sơn phủ và thép tấm cuộn nguội), nội thất bằng thép cho xuất khẩu (thép tấm cuộn nguội) và các động cơ (thép tấm điện). Đối tượng tiêu dùng những sản phẩm thép trên hầu hết là các nhà sản xuất nước ngoài tại Việt Nam. Phân đoạn thị trường II bao gồm những sản phẩm khác như thép tấm thứ cấp thường được gọi là "thép thông thường" trong ngành công nghiệp. Thị trường này gồm hầu hết các sản phẩm thép tấm dùng cho xây dựng. Ngoài ra còn có các loại thép tấm và thép lá dùng trong sản xuất xe đạp và nội thất gia đình phục vụ nhu cầu nội địa, thép ống hàn, phụ tùng sửa chữa xe máy và những mục đích sử dụng khác.10 Nguồn: Tác giả tổng hợp trên thực tế thăm các nhà máy, phỏng vấn trực tiếp và các tài liệu thu được. Hình 2 miêu tả dòng nguyên liệu của các sản phẩm thép theo phân đoạn thị trường I và thị trường II ở Việt Nam. Các quy trình sản xuất gang, thép và cán nóng thép tấm và thép lá cuộn chưa được thực hiện ở Việt Nam. Do vậy, thép tấm và lá cuộn nóng đều phải nhập khẩu và không có sự cạnh tranh giữa các sản phẩm nội địa và nhập khẩu trong những thị trường này. Chỉ có thép dải và cuộn nguội và thép tấm đã xử lí bề mặt được đề cập trong Hình 2. Sản phẩm thép tấm cao cấp duy nhất được sản xuất ở Việt Nam là thép tráng thiếc của công ty Perstima Việt Nam, công ty thành viên 100% của Perstima Berhad ở Malaysia. Toàn bộ các sản phẩm cao cấp còn lại được nhập khẩu. Trong khi đó, các sản phẩm thép tấm thứ cấp được sản xuất bởi rất nhiều nhà sản xuất thép nội địa theo nhiều quy trình sản xuất khác nhau. Tháng 6 năm 2006, 70% sản phẩm của công ty thép lá Phú Mỹ là nguyên liệu chính cho thép tấm GI, phần còn lại của thép tấm và lá cán nguội được bán hầu hết cho các cơ sở sản xuất thép ống. Công ty thép lá Phú Mỹ cũng sản xuất một lượng nhỏ các nguyên liệu thép nén để cung cấp chỉ cho các cơ sở bán buôn. Do vậy, rất có cơ sở để kết luận rằng họ không nhận đơn đặt hàng trực tiếp thép tấm và thép lá cao cấp từ các nhà sản xuất hoặc các công ty lắp ráp.11 Thực tế này chính là thách thức đối với kỹ thuật và tổ chức của công ty thép Phú Mỹ. 10 Theo báo cáo về tính thực thi của việc xây dựng nhà máy thép Phú Mỹ (JICA, 2000)và điều tra thực tế của tác giả tại Việt Nam. Thị trường I và II chỉ là cách phân loại theo khái niệm. Thực tế, đôi khi I và II cùng chung khách hàng mua những chủng loại hàng khác nhau. 11 Đoạn văn này được tổng hợp từ phỏng vấn với nhà quản lý của PFS vào ngày 13/6/ 2006. 13 Hình 2: Dòng nguyên vật liệu của các sản phẩm thép tấm cán nguội hoặc xử lý bề mặt ở Việt Nam, theo phân loại ứng dụng, danh mục sản phẩm và đặc tính (2005-2006) Nhập khẩu thép tấm đã xử lý bề mặt (thép mạ, thép mạ điện) Thị trường I (Ứng dụng cao cấp cho các sản xuất ô tô, các thiết bị điện và điện tử, xe máy Nhập khẩu thép mạ thiếc và đồ gia dụng với mục đích xuất khẩu) Cạnh tranh Nhập khẩu thép tấm cán nguội cao cấo (thép dập hình sâu, thép tấm điện, *** Nhà máy gia công thép mạ thiếc (Perstima) Nhập khẩu thép tấm cán nguội cho mục đích thông thường. Thị trường II Nhà máy mạ và nhuộm màu thép (BlueScope, SSSC, v.v) (Ứng dụng thông thường cho xây dựng và sản xuất Cạnh tranh đáp ứng tiêu dùng nội địa) Nhập khẩu thép cuộn nóng Dây chuyền cuộn nguội (PFS) Cạnh tranh Nhập khẩu thép tấm mạ và sơn màu cho xây dựng Các doanh nghiệp xử lý được công đoạn bề mặt thép như BlueScope Steel Việt Nam (BSV) và Công ty liên doanh tôn Phương Nam (SSSC) đang sản xuất các loại thép tấm mạ, 55 % thép mạ hợp kim nhôm kẽm và thép mạ màu dành cho xây dựng.12 Đây là những sản phẩm cao cấp dùng trong xây dựng. Đặc biệt, BlueScope Steel vừa xây dựng thành công thương hiệu trong công nghiệp xây dựng không chỉ với dây chuyền sản xuất thép và thép lá mà còn thông qua việc thực hiện song song khâu thiết kế và lắp ráp. Tuy nhiên, chưa có doanh nghiệp nào sản xuất được các sản phẩm thép đã xử lý bề mặt phục vụ cho công nghiệp ô tô và các thiết bị điện, điện tử. Thực tế là thị trường cho các sản phẩm thép tấm và lá cán nguội hay thép tấm đã xử lý bề mặt ở Việt Nam được xây dựng trên cơ sở phân công lao động theo cấp bậc. Nhu cầu về các sản phẩm thép 12 Thép tấm chứa 55% hợp kim nhôm-kẽm là loại thép được mạ nóng với hỗn hợp kẽm và 55% nhôm. Thép mạ màu (PPGI) là loại thép được mạ nóng bằng kẽm nóng chảy và nhựa thông tổng hợp (theo Tekko Shimbun Corp. ed., 2006, tr.19, 32-33). 14 cao cấp bắt nguồn từ hoạt động sản xuất và lắp ráp công nghiệp do các doanh nghiệp nước ngoài đưa vào Việt Nam. Các doanh nghiệp thép nội địa vẫn chưa cung cấp được vào mảng thị trường này. Do vậy, hầu hết các loại thép tấm cao cấp đã và đang phải nhập khẩu. Tuy nhiên, nếu xem xét thực tế cùng với những phân tích về cấu trúc nhập khẩu ở phần trước thì sẽ thấy mảng thị trường cho các sản phẩm cao cấp còn nhỏ bé. Điều này cho thấy tiến trình công nghiệp hóa ở Việt Nam mới chỉ thu được những thành quả hạn chế. II. Các dự án sản xuất thép quy mô lớn bằng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài 1. Khái quát về các dự án sản xuất thép quy mô lớn Ở Việt Nam, hoạt động thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) được xúc tiến ở hầu hết các ngành công nghiệp chế tạo, trong đó có ngành thép. Theo chương trình hành động của ngành công nghiệp thép, đầu tư nước ngoài cùng nghĩa với việc thực hiện liên doanh liên kết với tổng công ty thép Việt Nam. Tuy nhiên, một số dự án không thực hiện theo chương trình hành động đã nêu. Một vài trong số những dự án đó cũng đã được chấp thuận. Không chỉ các liên doanh mà công ty 100 % vốn đầu tư nước ngoài cũng đã được cấp phép hoạt động. Bảng 5 thống kê các dự án đầu tư vốn nước ngoài quy mô lớn đã trình duyệt hoặc cấp phép tính đến tháng 6 năm 2007. Trong phần này, kỹ thuật, số vốn đầu tư và chủ đầu tư của những dự án này sẽ được đề cập, và phần sau đó là những nghiên cứu về sự cân bằng cung cầu trong ngành thép. Ngày càng có nhiều những bình luận xoay quanh vào các dự án lớn ở Việt Nam. Các chuyên gia trong lĩnh vực thép tin rằng một vài dự án thật sự khó kiểm soát về tài chính và Chính phủ nên xem xét cẩn trọng hơn trước khi cấp phép thực hiện (theo Thời báo Kinh tế Việt Nam, 1/6/2006 và VietnamNet Brigde ngày 6/9/2006). Đặc biệt, ông Phạm Chí Cường, phó chủ tịch (hiện tại đang giữ chức chủ tịch) Tổng công ty thép Việt Nam đã nhấn mạnh rằng dự án đầu tư của Tập đoàn Tycoons Worldwide Group tồn tại nhiều vấn đề nghiêm trọng (theo VNN, ngày 6/8/2005). Những đặc điểm cũng như những phê phán về dự án này được phân tích như sau: 15 Bảng 5: Các dự án thép quy mô lớn bằng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ở Việt Nam Nhà đầu tư POSCO (Hàn Quốc): 100% Tập đoàn Essar Steel (Ấn Độ): 65%, VSC: 20%, Tổng công ty cao su Việt Nam (GERUCO): 15% Tập đoàn Tycoons Tập đoàn Tycoons Worldwide Group Worldwide Group (Đài Loan): 60%, Tập (Đài Loan): 60%, Tập đoàn Jinan Steel and đoàn Jinan Steel and Iron Group (Trung Quốc): 40% Sun Steel (Đài Loan), Sun Steel (Đài Loan), Sun Steel (Đài Loan), Koncett (Đài Loan), Koncett (Đài Loan), Koncett (Đài Loan), Minmetan (Australia) Minmetan (Australia) Minmetan (Australia) Địa điểm Khu Công nghiệp Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa Vũng Khu Công nghiệp Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa Vũng Mỹ, tỉnh Bà Rịa Vũng Khu kinh tế Dung Quất, Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi tỉnh Quảng Ngãi Tỉnh Hà Tĩnh Tỉnh Hà Tĩnh Tỉnh Hà Tĩnh Tàu Tàu Quy trình và Giai đoạn 2: nhà máy cao và gia công thép. cao và gia công thép. Công suất Khu liên hiệp thép Giai đoạn 1: nhà máy thép cán nóng (3 triệu Nhà máy cán nóng (2 Nhà máy cán nóng (2 Khu liên hiệp thép. Khu liên hiệp thép. Khu liên hiệp thép. Giai đoạn 2: tăng thêm Giai đoạn 2: tăng thêm (4,5 triệu tấn/năm) Khu mỏ sắt Thạch Khê Sản phẩm thép cán cuộn nguội (1,2 triệu tấn/năm) triệu tấn/năm) triệu tấn/năm) Giai đoạn 1: 2 triệu Giai đoạn 1: 2 triệu Giai đoạn 1: 2 triệu tấn/năm. Công nghệ lò tấn/năm. Công nghệ lò Giai đoạn 2: bổ sung thêm thép tấm cuộn lô khẩu) khẩu) Giai đoạn 2: bổ sung Giai đoạn 2: bổ sung tấn/năm), dây chuyền mạ kẽm nóng (0,4 triệu tấn/năm) 2,5 triệu tấn/năm. Quy trình sản xuất khép kín. Giai đoạn 1: thép tấm và thép cán nguội và mạ kiềm nóng Thép cuộn nóng Giai đoạn 1: phôi thép (một phần cho xuất thép tấm cuộn nóng và cuộn nguội, thép cán. Chưa công bố Chưa công bố Lượng vốn đầu tư Giai đoạn 1: 491 triệu Giai đoạn 2: chưa công bố Tổng số: chưa công bố 527 triệu đô la Mỹ Giai đoạn 1: 556 triệu Giai đoạn 2: 500 triệu Giai đoạn 2: 500 triệu đô la Mỹ đô la Mỹ đô la Mỹ Tổng số 1,056 tỷ đô la Tổng số 1,056 tỷ đô la 1,95 tỷ đô la Mỹ 1,95 tỷ đô la Mỹ đô la Mỹ (có khả năng là 1,1 tỷ đô) đô la Mỹ Mỹ Thời kỳ xây dựng Giai đoạn 1: từ 2007 đến hết 2009 Giai đoạn 2: 2010-2012 Đến hết 2009 Giai đoạn 1: đến 2009 Đến hết 2009 Giai đoạn 1: đến 2009 Giai đoạn 2: đến 2014 Giai đoạn 2: đến 2014 Giai đoạn 2: đến 2014 Chưa công bố Chưa công bố Chưa công bố Tình trạng cấp phép Đã được cấp phép tháng 11/2006 Hợp đồng được đưa ra Hợp đồng được đưa ra tháng 2/2007 tháng 2/2007 Đã được cấp phép tháng Đã được cấp phép tháng Đã được cấp phép tháng 9/ 2006 9/ 2006 9/ 2006 Đệ trình cấp phép tháng Đệ trình cấp phép tháng Đệ trình cấp phép tháng Đệ trình cấp phép tháng 5, 6/2006 5, 6/2006 5, 6/2006 5, 6/2006 16 Bảng 5 (tiếp) Nhà đầu tư Tập đoàn Samoa Qian Ding POSCO, Việt Nam. Group (Công ty con thuộc tập Tổng công ty công nghiệp Tàu đoàn Chien Shing Stainless thủy Việt Nam (Vinashin) Steel (Đài Loan) Công ty Tata Steel (Ấn Độ), VSC. Sản xuất thép: Tata 65%, VSC 35% Mỏ sắt Thạch Khê: Tata 30%, số liệu về các nhà đầu tư Việt Nam không được công bố Địa điểm Khu công nghiệp Mỹ Xuân, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu Chưa công bố Tỉnh Hà Tĩnh Quy trình và Công suất Khu liên hiệp thép (4 đến 5 triệu tấn/ năm) Khu mỏ sắt Thạch Khê Sản phẩm Nhà máy thép không gỉ (0,72 Khu liên hiệp thép (4 đến 5 triệu triệu tấn/ năm) tấn/ năm) (Có khả năng là nhà máy cán bằng lò điện hồ quang EAF) Chưa công bố Chưa công bố Lượng vốn đầu tư Thép không gỉ (80 % xuất khẩu sang Đài Loan) 700 triệu đô la Mỹ 4 tỷ đô la Mỹ 3 đến 3,35 tỷ đô la Mỹ Thời kỳ xây dựng Chưa công bố Chưa công bố Chưa công bố Tình trạng cấp phép Đã được cấp phép tháng 11 năm Hợp tác nghiên cứu khả thi. Biên Biên bản ghi nhớ kí kết ngày 2005 bản ghi nhớ kí kết ngày 23 tháng 29/5/2007 5/2007 Nguồn: Tác giả tổng hợp từ các tài liệu sau: VET, ngày 2/10/ 2006; Bản tin tỉnh Quảng Ngãi, ngày 13/11/2006 (http://www.quangngai.gov.vn/quangngai/english/news/2006/14687/); Liberated Saigon Online, 22/9/2006 hiển thị tại trang web của Bộ Công nghiệp http://www.moi.gov.vn/EN/News/detail.asp?Sub=123&id=24312); VNN, ngày 2/6/2006; Vietnam Agency, 18/9/2006, 29/5/2007; Viet Nam News[VNS], 17/9/2005, 24/8/2006; Taiwan Economic News [TEN], 20/9/2005, 28/4/ 2006; Vietnam Investment Review, 10/2/ 2004 (hiển thị tại trang web của VET ngày 27/4/2004); Reuters 26/12/2005; POSCO IR News 24/11/2006, 25/5/2007 (http://www.posco.co.kr/homepage/docs/en/info/press/s91c1010015l.jsp); Essar Group News Release, 12/2/2007 (http://www.essar.com/steel/pr/2007_02_12.htm ); Japan Metal Daily [JMD], 27/9/2006; Tata Steel Press Release, 29/5/2007 (http://www.tatasteel.com/newsroom/tatasteelsign-mou.asp); Vietnam Business Forum 25/5/2007; một nội dung phỏng vấn tại VSA, 14/2/ 2007. 17 Tycoons dự định xây dựng một khu liên hiệp thép sản xuất thép thô công suất 4,5 triệu tấn với số vốn đầu tư là 1.056 tỷ đô la...
XEM VÀ TẢI VỀ:
[linkxem]https://drive.google.com/file/d/1UEYojxEImdmQ4TWzo5V-5a23e52tX2ZV/preview[/linkxem][linktai]https://drive.google.com/file/d/1UEYojxEImdmQ4TWzo5V-5a23e52tX2ZV/view[/linktai]